LOADING

Type to search

Bài 26: Cảm ứng ở động vật Cảm ứng ở động vật Chương 2: Cảm ứng THPT phần 4: Sinh học cơ thể

Bí ẩn của nỗi đau

Tan Hung Th10 24

Đau là một trạng cảm giác cơ bản của cơ thể chúng ta. Trong cuộc đời, chắc chắn ai cũng phải đau qua nhiều lần. Thông thường, cơn đau sẽ được cảm thấy khi chúng ta bị chấn thương, bị giật điện hoặc chịu tác động đáng kể từ môi trường bên ngoài. Tuy nhiên, trong thực tế, nỗi đau là một chuỗi các cơ chế phức tạp để hình thành nên cơn đau mà chúng ta cảm nhận. Cùng tìm hiểu về chúng trong bài viết sau đây.

Kiến thức cần biết:

Ở động vật có tổ chức thần kinh, phản xạ được coi là một dạng điển hình của phản ứng. Phản xạ thực hiện được là nhờ cung phản xạ. Cung phản xạ gồm các bộ phận sau đây:

  • Bộ phận tiếp nhận kích thích (thụ thể hoặc cơ quan thụ cảm).
  • Đường dẫn truyền vào (đường cảm giác).
  • Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin để quyết định hình thức và mức độ phản ứng (thần kinh Trung ương).
  • Bộ phận thực hiện cảm ứng (cơ, tuyến,…).
  • Đường dẫn truyền ra (đường vận động).

Cần lưu ý rằng, các tế bào và các cơ quan trong cơ thể đều có khả năng cảm ứng, nghĩa là phản ứng lại khi bị kích thích, nhưng không phải tất cả các phản ứng của chúng đều là phản xạ.

Đặt vấn đề:

Năm 1995, một tập san y khoa nổi tiếng của Anh đã xuất bản một trường hợp đặc biệt. Một người công nhân 29 tuổi vô tình giẫm phải một chiếc đinh 15cm xuyên qua thẳng chiếc giày bảo hộ lao động và đâm vào chân của anh ấy. Người đàn ông này đã trải qua cơn đau vô cùng dữ dội trên đường được đưa đến bệnh viện. Tuy nhiên, khi bác sĩ cắt bỏ giày để tiến hành điều trị vết thương, họ đều ngạc nhiên khi thấy rằng: chiếc đinh ghim không đâm trúng chân người đàn ông kia và chân của ông không có vết thương nào. Vậy thì, nguyên nhân nào nằm đăng sau cơn đau khủng khiếp mà người đàn ông đã trải qua trước đó?

Cơ chế:

Trước kia, chúng ta tin rằng cơn đau và chấn thương vật lý là hai yếu tố đi kèm với nhau. Tuy nhiên, khi kiến thức về lĩnh vực này được mở rộng, sự thật được khám phá rằng thỉnh thoảng, ở một vài trường hợp đặc biệt, chúng ta có thể cảm nhận thấy cơn đau khi không thực sự bị chấn thương ở một bộ phận cụ thể nào đó trên cơ thể.

Một yếu tố tiên quyết quyết định cơn đau là sự thụ cảm (tạm dịch từ nociception). Sự thụ cảm là một phần trong cơ chế tự vệ của cơ thế, gửi các tín hiệu lên não bộ khi cảm nhận được những tác động bất thường từ môi trường lên cơ thể, từ đó sản sinh ra cơn đau để cơ thể nhận biết và phòng tránh và ngăn chặn yếu tố gây hại kích thích sự thụ cảm ngay ban đầu. Thế nhưng, chấn thương không phải là thứ duy nhất có thể kích thích sự thụ cảm của cơ thể. Thay vào đó, các tác nhân sinh học, tâm lý, môi trường,… cũng có thể kích thích sự thủ cảm để cuối cùng tạo nên cơn đau mà chúng ta cảm nhận được.

Kết:

Cơn đau chính là một cơ chế tự vệ tuyệt vời để giúp con người chúng ta luôn nhận ra và xử lí vấn đề gây ảnh hưởng xấu đến cơ thể của chúng ta. Mặc dù đôi lúc, chúng có thể hoạt động không như mong muốn, gây ra hiểu lầm trong đánh giá vấn đề của chúng ta nhưng nhìn chung, cơn đau vẫn là thứ mà chúng ta cần dựa vào để đảm bảo sự sinh tồn của cá nhân.

Kiến thức tham khảo:

Bài 26: Cảm ứng ở động vật (Sinh học 11)
Nguồn thông tin của video: https://ed.ted.com/lessons/the-mysterious-science-of-pain-joshua-w-pate#digdeeper

Tags:

You Might also Like

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *