LOADING

Type to search

Bài 42: Hệ sinh thái Bài 50: Hệ sinh thái Chương 1: Sinh vật và môi trường Chương 2: Hệ sinh thái Chương 3: Hệ sinh thái, sinh quyển vào bảo vệ môi trường THCS phần 6 : Sinh vật và môi trường THPT phần 7: Sinh thái học

Vòng phản hồi: Nhịp sống của của tự nhiên

Tan Hung Th10 24

Trong tự nhiên, hệ sinh thái luôn luôn tồn tại trong một khuôn khổ của các hiệu ứng tác động qua lại khác nhau giữa các sinh vật nằm bên trong khuôn khổ ấy. Đây được gọi là vòng phản hồi. Hãy cùng tìm hiểu xem chúng là gì nhé!

Kiến thức cần biết:

  • Hệ sinh thái bao gồm quần xã sinh vật và sinh cảnh của quần xã (môi trường vô sinh của quần xã). Trong hệ sinh thái, các sinh vật trong quần xã luôn luôn tác động lẫn nhau và tác động qua lại với các thành phần vô sinh của sinh cảnh. Nhờ tác động qua lại đó mà hệ sinh thái là một hệ thống sinh học hoàn chỉnh và tương đối ổn định
  • Trong hệ sinh thái, trao đổi chất và năng lượng luôn diễn ra giữa các cá thể trong quần xã và giữa quần xã với sinh cảnh của chúng. Trong đó, quá trình “đồng hoá” tổng hợp chất hữu cơ do các sinh vật tự dưỡng thực hiện và quá trình “dị hoá” do các sinh vật phân giải chất hữu cơ thực hiện.
  • Các sinh vật trong hệ sinh thái có mối quan hệ với nhau về mặt dinh dưỡng tạo nên các chuỗi và lưới thức ăn.
  • Chuỗi thức ăn là một dãy nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau.
  • Trong tự nhiên, 1 loài sinh vật không chỉ tham gia vào 1 chuỗi thức ăn mà đồng thời tham gia vào nhiều chuỗi thức ăn khác nhau.

Phân loại:

Có hai vòng phản hồi chính chi phối sự điều hoà của hệ sinh thái các sinh vật trong tự nhiên. Loại đầu tiên là phản hồi tích cực (tạm dịch từ “positive feedback). Tiếp theo đó là phản hồi tiêu cực (tạm dịch từ “negative feedback”)

Cách hoạt động:

Vòng phản hồi tích cực khuếch đại hiệu ứng của một điều kiện cho trước và theo thời gian, hiệu ứng này ngày càng đáng kể qua mỗi chu kì của vòng lặp. Ví dụ, khi một cái cây chết, nó sẽ tạo ra độ ẩm và chất dinh dưỡng cho nhiều cây khác mọc lên từ chính vị trí ấy. Tiếp đó, khi các cây ấy chết, nhiều cây hơn nữa sẽ mọc lên và vòng lặp tiếp tục, hiệu ứng ấy ngày càng được gia tăng.

Mặt khác, vòng phản hồi tiêu cực giữ cho hiệu ứng của một điều kiện cụ thể luôn nằm trong một mức độ cân bằng nhất định. Khi mèo ăn thịt chuột, số lượng chuột trong một quần thể sẽ giảm và khi ấy, số lượng mèo chết đói vì không có đủ số lượng thức ăn sẽ tăng (giả sử mèo chỉ ăn mỗi chuột). Tiếp đó, khi số lượng mèo trong quần thể giảm, ít chuột sẽ bị ăn thịt hơn tạo điều kiện cho nhiều chuột phát triển hơn và vòng lặp được lặp lại.

Kết:

Vòng phản hồi chính là cán cân cân bằng chi phối tự nhiên. Tuy nhiên, nếu có sự can thiệp bổ sung của con người vào một vài yếu tố cụ thể, sự cân bằng này sẽ mất đi gây ra mất trật tự trong cân bằng. Hãy luôn luôn cân nhắc trước khi thực hiện một hành động nào có thể gây mất căn bằng hệ sinh thái, con người nhé!

Kiến thức tham khảo:

Bài 42: Hệ sinh thái (Sinh học 12)
Bài 50: Hệ sinh thái (Sinh học 9)
Nguồn thông tin của video: https://ed.ted.com/lessons/feedback-loops-how-nature-gets-its-rhythms-anje-margriet-neutel#digdeeper

Tags:

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *